ALL RIGHTS RESERVED, COPYRIGHT © 2018 EMYN STUDIO

Hiệu Ứng Tiêu Cự

Trong khoảng thời gian đầu tìm hiểu về nhiếp ảnh, mình không quan tâm nhiều về kiến thức nhiếp ảnh lắm, cái mình quan tâm nhất lại là thiết bị (len gì, body gì, brand là gì..) kể ra thì cũng chẳng có gì sai trái cả vì có thiết bị thì mới chụp được ảnh. Thời gian đó mình có mua khá nhiều len, và bán đi khá nhiều. Đến giờ nhớ lại thì chỉ nhớ lý do của việc mua/bán thì chỉ đơn giản là đổi là vì thích cái mới còn chẳng có lý do gì liên quan đến chất lượng hình ảnh cả. Vừa tốn tiền mà chụp xấu vẫn xấu. Cho đến khi mình vô tình đọc được một bài viết của một ông nhiếp ảnh gia người Mỹ nào đó (giờ mình chẳng nhớ tên nữa) nói về tiêu cự và hiệu ứng mà nó mang lại cho hình ảnh. Mình giống như là được khai sáng với một kiến thức hoàn toàn mới, nó quá hay quá khác so với những gì mình đọc được trước đây.
Bài viết có thể hơi dài nhưng hãy đọc hết. Mình chắc chắn là nó có ích hoặc ít nhất là bạn sẽ tiết kiệm được tiền.

Hiệu Ứng Tiêu Cự là cái gì?

Hiệu ứng tiêu cự là thuật ngữ dùng để miêu tả về sự thay đổi của hiệu ứng hình ảnh khi thay đổi tiêu cự ống kính (focal length, angle of view) và khoảng cách lấy nét (focus distance).

Hình bên dưới minh hoạ cho sự tương quan giữ Tiêu Cự và Góc Nhìn

Tương quan giữ Tiêu Cự và Góc Nhìn

Hiệu Ứng Tiêu Cự Tác động đến những gì?

  1. Tiêu cự càng lớn: Góc nhìn càng hẹp, Background càng lớn và có cảm giác nó càng tiến lại gần chủ thể hơn. (background và foreground càng tiến gần nhau)
  2. Tiêu cự càng ngắn: Góc nhìn càng rộng. Background càng nhỏ và lùi ra xa so với chủ thể hơn. (background và foreground càng cách xa nhau)
  3. Độ méo dạng của hình ảnh (gần to xa nhỏ, distortion)
Giờ mình sẽ đưa ra ví dụ minh hoạ dưới đây để bạn thấy được 3 hiệu ứng trên rõ ràng hơn.
  • Ví dụ 1: Tiêu cự thay đổi nhưng khoảng cách lấy nét không đổi

source: miketurnerphotos.co.uk
  • Ví dụ 2: Tiêu cự và khoảng cách lấy nét đều thay đổi. (khoảng cách lấy nét cũng thay đổi luôn sao cho khung hình tương tự nhau)

source: annawu.com
Chủ thể trong tấm hình là cô gái. Cũng là chụp nửa người (half body) nhưng ở những tiêu cự càng lớn thì cái cây càng gần với cô gái, góc nhìn càng hẹp, thông tin càng giảm dần và tập trung hơn, “ cô gái trông cũng “lạnh lùng” hơn. Còn trong trường hợp tiêu cự ngắn thì cái cây trông nhỏ bé hơn, xa cô gái hơn, góc nhìn rộng mang nhiều thông tin hơn (cô này đang ở khu resort, villa gì đó, ngồi trên bục đá …) cô gái trông cũng “thân thiện” hơn. Giờ nếu cho bạn chọn thì bạn chọn tấm nào? – nhiều thông tin hơn hay tập trung chủ thể hơn? có xoá phông không? cô gái cảm xúc hơn, “thân thiện” hơn hay “lạnh lùng” hơn?
Với hình minh hoạ trên bạn cũng đã thấy được Hiệu Ứng Tiêu Cự tác động thế nào đến hình dạng của khuôn mặt (perspective vs distortion). Chắc các bạn cũng hay được nghe Len Wide như 15mm, 24mm … để chụp phong cảnh, Len Tele như 85mm, 135mm … để chụp chân dung . Vì sao lại vậy? Mình không nói về đúng hay sai mà chỉ phân tích một chút thôi:
  • Len Wide: góc nhìn rộng bao quát được khung cảnh, depth of field dày. Không lẽ những Len này không dùng được để chụp chân dung? Vậy giờ nếu một ông gầy ốm muốn mập mà dùng len wide được không?
  • Len Tele: Tập trung chủ thể hơn, depth of field mỏng (xoá phông mù mịt). Người tây phương mũi thường cao và to, mặt khá góc cạnh khi chụp với len 85mm/135mm mặt trở nên cân đối hơn, vậy người Việt Nam mũi “tẹt” dùng len 85mm/135mm để cái mũi nó tẹt hơn nữa hay sao? hay như mấy bạn hơi “mũm mĩm” một chút chụp 85mm/135mm để cái mặt to như cái mâm, người đã mập nay còn mập hơn thì sao?
Ở đây mình không muốn nói là mẫu gầy chụp Len Wide cho mập lên, hay mẫu mập dùng Len Tele chụp cho gầy bớt đi hay là Len 85mm không phải là Len chỉ để chụp chân dung hay mấy cái kiêủ đại loại như vậy. Mình chỉ muốn nói là việc lựa chọn tiêu cự để chụp nên dựa vào những gì mình muốn tấm hình thể hiện chứ không phải theo một khuân mẫu hay một quy tắc cứng nhắc nào hết.
Việc hiểu được hiệu ứng tiêu cự không chỉ giúp các bạn tiết kiệm tiền khi không phải mua những cái len không phù hợp với nhu cầu của bản thân mà còn giúp bạn tiết kiệm thời gian khi chụp ảnh để chọn góc chụp, chọn bố cục, chụp xa hay chụp gần … không những thế với hiệu ứng tiêu cự bạn sẽ biết biết được cách hiệu quả để biểu đạt được những thông tin trên hình ảnh như: thần thái, cảm xúc, kịch tính…
[email protected] - Feb 11, 2018

Comments are closed.